Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 25 đến 26/9/2025, ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã có cuộc trao đổi với báo chí về định hướng hợp tác và những ưu tiên phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ông Daren Tang trả lời phỏng vấn báo chí tại Bộ Khoa học và Công nghệ

Chia sẻ về kết quả của Việt Nam trong Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025, ông Daren Tang đánh giá cao những bước tiến ấn tượng mà Việt Nam đã đạt được trong hơn một thập kỷ qua. Từ vị trí 76 vào năm 2013, Việt Nam đã vươn lên thứ hạng 44 vào năm 2024, được WIPO ghi nhận là một trong những quốc gia “đổi mới vượt kỳ vọng”. Theo ông, đây là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ và định hướng đúng đắn trong phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ đóng vai trò động lực trung tâm. Để tiếp tục nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo, Việt Nam cần tập trung vào ba ưu tiên chính gồm tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để chuyển hóa ý tưởng thành sản phẩm và giá trị thực tiễn, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch mô hình tăng trưởng sang nền kinh tế tri thức.

Theo ông Daren Tang, việc đầu tư cho R&D không chỉ dừng ở gia tăng nguồn lực mà còn cần gắn với khả năng tạo ra kết quả cụ thể như việc làm, sản phẩm và dịch vụ mới. Đây chính là nền tảng để các ý tưởng đổi mới sáng tạo có thể đi vào đời sống và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế.

Liên quan đến việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, Tổng Giám đốc WIPO cho rằng xu hướng hiện nay không chỉ dừng ở bảo hộ quyền mà cần hướng tới thương mại hóa tài sản trí tuệ. Sở hữu trí tuệ cần được nhìn nhận như một công cụ tạo ra giá trị kinh tế, thay vì chỉ là cơ chế pháp lý bảo vệ quyền lợi. Việc biến sáng chế và kết quả nghiên cứu thành tài sản có thể giao dịch, góp phần hình thành thị trường khoa học công nghệ là định hướng quan trọng mà Việt Nam và WIPO đang cùng thúc đẩy.

Ông cũng cho biết WIPO và Việt Nam đang phối hợp xây dựng lộ trình để đưa các ý tưởng đổi mới sáng tạo ra thị trường, thông qua việc kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các startup. Trong đó, nâng cao nhận thức và kỹ năng về sở hữu trí tuệ cho các chủ thể trong hệ sinh thái là yếu tố then chốt để đảm bảo các ý tưởng có thể được thương mại hóa hiệu quả.

Hình 2: Hoạt động trao đổi giữa WIPO và Bộ Khoa học và Công nghệ

Đề cập đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong thời gian tới, ông Daren Tang ví đổi mới sáng tạo như một dòng sông bắt nguồn từ hoạt động R&D. Khi nguồn đầu tư cho R&D càng mạnh, dòng chảy đổi mới sáng tạo sẽ càng lớn và lan tỏa. Tuy nhiên, để dòng chảy này phát triển bền vững, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp nhằm kết nối các ý tưởng với thị trường, giúp chúng trở thành sản phẩm và mô hình kinh doanh thực tế.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của các sáng kiến như “Lab to market” trong việc hỗ trợ sinh viên, nhà nghiên cứu đưa sản phẩm từ phòng thí nghiệm ra thị trường, đồng thời kết nối với doanh nghiệp để hình thành các mô hình khởi nghiệp spin-off. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo hộ mà còn là cầu nối giữa tri thức và thị trường.

WIPO khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình triển khai các định hướng chiến lược, bao gồm việc hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thương mại hóa sáng chế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một nền kinh tế tri thức, hướng tới phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng trong tương lai.

CASIC TỔNG HỢP