Ngày 22/03/2026, các giải pháp ứng dụng UAV (máy bay không người lái) trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy (PCCC) đang cho thấy tiềm năng trở thành một hướng đi mới cho các startup công nghệ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đảm bảo an toàn đô thị ngày càng cấp thiết.
Trong khi nhiều quốc gia mới dừng ở mức thử nghiệm UAV đơn lẻ cho chữa cháy, một số doanh nghiệp công nghệ trong nước đã tiếp cận theo hướng hệ thống hóa thành “UAV bầy đàn” – nơi nhiều thiết bị UAV phối hợp đồng bộ dưới sự điều khiển của trí tuệ nhân tạo (AI).

Mô hình này mở ra một cách tiếp cận mới cho các startup: không chỉ phát triển thiết bị bay, mà xây dựng cả một hệ sinh thái gồm phần cứng, phần mềm điều khiển, AI phân tích tình huống và nền tảng vận hành tập trung.
Hệ thống UAV bầy đàn thường bao gồm một UAV chỉ huy đóng vai trò trung tâm điều phối, kết hợp với nhiều UAV thực thi nhiệm vụ. UAV chỉ huy sử dụng cảm biến như camera nhiệt, lidar và AI để nhận diện đám cháy, đánh giá mức độ nguy hiểm và xây dựng bản đồ hiện trường theo thời gian thực.

UAV chỉ huy có thể chỉ huy phi đội nhiều UAV chữa cháy có mặt tại hiện trường theo một kịch bản chữa cháy và cứu nạn tối ưu đã được dạy cho AI PCCC - Ảnh: VGP/LS

Các UAV còn lại đảm nhiệm vai trò tiếp cận đám cháy, phun nước hoặc hóa chất chữa cháy, hỗ trợ cứu hộ, dẫn đường thoát nạn và truyền tín hiệu cảnh báo. Nhờ khả năng phối hợp theo thuật toán, đội hình UAV có thể tự động phân chia khu vực, tránh va chạm và tối ưu lộ trình tiếp cận.

Đối với các startup, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở công nghệ bay, mà ở khả năng tích hợp nhiều công nghệ lõi như AI, thị giác máy tính, điều khiển tự động, bản đồ số và IoT. Đây là những lĩnh vực có thể tạo ra giá trị cao nếu được phát triển thành sản phẩm thương mại.

Bên cạnh đó, nhu cầu thực tế tại các đô thị lớn với nhiều hẻm nhỏ, nhà cao tầng và khu dân cư đông đúc đang tạo ra “bài toán mở” cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Các giải pháp truyền thống như xe chữa cháy đôi khi bị hạn chế về khả năng tiếp cận, trong khi UAV có thể bay trực tiếp đến điểm cháy, triển khai nhanh và linh hoạt.
Ngoài chữa cháy, hệ thống UAV còn có thể tích hợp các chức năng cứu hộ như phát loa hướng dẫn, chiếu sáng khu vực mất điện, thả thiết bị hỗ trợ (mặt nạ phòng độc, áo chống lửa), hoặc định hướng thoát hiểm bằng tín hiệu hình ảnh và laser. Những tính năng này giúp gia tăng giá trị ứng dụng và mở rộng mô hình kinh doanh cho startup.

Từ góc nhìn thị trường, các startup có thể phát triển theo nhiều hướng: cung cấp giải pháp trọn gói cho cơ quan PCCC, phát triển nền tảng điều khiển UAV, sản xuất UAV chuyên dụng, hoặc cung cấp dịch vụ PCCC bằng UAV theo mô hình thuê bao.

Trong tương lai, khi công nghệ UAV tiếp tục hoàn thiện và khung pháp lý được mở rộng, các mô hình “UAV bầy đàn” có thể trở thành một phân khúc tiềm năng trong hệ sinh thái công nghệ đô thị thông minh, đồng thời tạo cơ hội cho các startup Việt tham gia sâu hơn vào lĩnh vực an toàn, cứu hộ và quản lý rủi ro.

CASIC TỔNG HỢP