Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên tri thức. Đối với Việt Nam, lực lượng thanh niên khởi nghiệp không chỉ là nguồn nhân lực sáng tạo mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia giải quyết các bài toán phát triển bền vững, nâng cao năng suất và giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Để vững bước trên hành trình khởi nghiệp, người trẻ cần được trang bị tư duy đổi mới, năng lực công nghệ và bản lĩnh thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường.

Sự phát triển sôi động của hệ sinh thái khởi nghiệp với nhiều mô hình, ý tưởng sáng tạo mới đã đặt ra yêu cầu ngày càng cao về năng lực cạnh tranh của các startup. Trước áp lực đó, anh Nguyễn Văn Luân (Thái Bình) cho rằng, đổi mới sáng tạo chính là yếu tố then chốt để doanh nghiệp có thể đứng vững và tạo dấu ấn riêng trên thị trường.

Theo anh Luân, sự khác biệt của mô hình khởi nghiệp cần được xây dựng trên ba trụ cột: am hiểu sâu sắc lĩnh vực hoạt động, mô hình kinh doanh bền vững và khả năng thấu hiểu khách hàng. Trên cơ sở đó, anh đã tập trung đầu tư xây dựng nền tảng công nghệ đồng bộ, bao gồm hệ thống phần mềm quản lý dữ liệu, nhân sự, sổ sách và các thiết bị hiện đại phục vụ sản xuất.

Đặc biệt, việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như công nghệ sinh học, công nghệ thông tin và cơ giới hóa nông nghiệp đã góp phần cải thiện rõ rệt chất lượng và năng suất sản phẩm. Các thiết bị tự động như máy gieo mạ, máy cấy, máy gặt hay máy bay không người lái phun thuốc đã giúp giảm chi phí lao động, tăng hiệu quả sản xuất và hướng tới mô hình nông nghiệp thông minh, bền vững. Đây là minh chứng cho việc đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở ý tưởng, mà còn ở khả năng chuyển hóa công nghệ thành giá trị thực tiễn.

Sản phẩm nông nghiệp chế biến từ mô hình khởi nghiệp của thanh niên vùng cao.

Với anh Giàng A Phong (Lai Châu), khởi nghiệp không chỉ là câu chuyện phát triển sản phẩm mà còn là hành trình tạo ra giá trị xã hội. Dự án khởi nghiệp với sản phẩm chuối chế biến của anh không phải là mô hình hoàn toàn mới, bởi trên thị trường đã có nhiều sản phẩm tương tự, thậm chí đạt chuẩn OCOP. Tuy nhiên, yếu tố đổi mới của dự án nằm ở cách tiếp cận và tổ chức mô hình sản xuất.

Theo anh Phong, nhóm khởi nghiệp lựa chọn hướng đi gắn với cộng đồng, trong đó các thành viên tham gia chủ yếu là thanh niên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Thông qua mô hình này, dự án không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương mà còn góp phần hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp bao trùm, hướng đến phát triển bền vững.

Việc kết hợp đổi mới sáng tạo với trách nhiệm xã hội đang trở thành xu hướng quan trọng trong khởi nghiệp hiện đại. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Theo bà Venus Teoh Kim Wei – Phó Tổng Giám đốc Marketing Tổng công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), để trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới bền vững và số hóa, các doanh nghiệp khởi nghiệp cần trang bị ít nhất ba phẩm chất cốt lõi.

Thứ nhất, sẵn sàng chấp nhận và chủ động tạo ra thay đổi. Trong môi trường kinh doanh số, những thay đổi về công nghệ, chính sách và hành vi tiêu dùng diễn ra với tốc độ nhanh chưa từng có. Ngay cả những điều chỉnh nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn đến toàn bộ mô hình kinh doanh.

Thứ hai, xây dựng đội ngũ nhân sự có cùng chí hướng, năng lực và tinh thần đổi mới. Đội ngũ này không chỉ là người triển khai công nghệ mới mà còn là cầu nối truyền tải cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp đến khách hàng và cộng đồng.

Thứ ba, đổi mới sáng tạo cần gắn với trách nhiệm quốc gia. Mỗi startup, dù hoạt động trong lĩnh vực nào, cũng cần hướng đến mục tiêu đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước, từ nâng cao năng suất lao động đến bảo vệ môi trường và phát triển xã hội.

Bà Venus Teoh Kim Wei nhận định, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp trong giai đoạn hiện nay xoay quanh hai trụ cột chính: phát triển bền vững và chuyển đổi số. Số hóa không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người tiêu dùng mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình, giảm chi phí và gia tăng giá trị cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những thách thức lớn về môi trường, xã hội và truyền thông. Các startup không chỉ cần đầu tư vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực mà còn phải truyền tải đúng đắn định hướng phát triển bền vững đến người tiêu dùng. Nếu biết tận dụng đổi mới sáng tạo phù hợp, những thách thức này có thể trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Hội nghị “Tập huấn bồi dưỡng kiến thức về khởi nghiệp, chuyển đổi số cho thanh niên” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với SABECO tổ chức là một trong những hoạt động thiết thực nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy đổi mới cho thanh niên. Thông qua các chương trình đào tạo, người trẻ được hướng dẫn cách ứng dụng công nghệ số vào quảng bá sản phẩm, phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu trên nền tảng số.

Đây là bước đi quan trọng nhằm hình thành lực lượng doanh nhân trẻ có năng lực công nghệ, tư duy sáng tạo và trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững trong kỷ nguyên số.

CASIC TỔNG HỢP