Hội thảo về “Đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo – Bài học từ kinh nghiệm quốc tế” được tổ chức tại Hà Nội đã trở thành diễn đàn trao đổi nhiều góc nhìn thực tiễn, xoay quanh các giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển khoa học công nghệ gắn với đổi mới sáng tạo trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng phát triển dựa trên tri thức và công nghệ.

PGS.TS Vũ Văn Tích – Giám đốc Học viện KH,CN&ĐMST phát biểu tại Hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh rằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển quốc gia. Việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào tài nguyên và lao động giá rẻ sang dựa trên đổi mới sáng tạo được xem là yêu cầu tất yếu, giúp nâng cao năng suất lao động, gia tăng giá trị nội sinh và cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Các ý kiến thảo luận cũng chỉ ra rằng, để tạo ra bước đột phá thực chất, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách cơ chế quản lý và đổi mới phương thức đầu tư cho hoạt động khoa học công nghệ. Trong đó, việc tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả.

Nhiều kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ tại hội thảo cho thấy các quốc gia phát triển đều chú trọng đầu tư dài hạn cho nghiên cứu và phát triển, đồng thời xây dựng cơ chế linh hoạt nhằm khuyến khích thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các mô hình thành công cũng cho thấy vai trò của khu vực tư nhân trong việc dẫn dắt đổi mới công nghệ và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Một nội dung được quan tâm là việc đổi mới cơ chế tài chính và quản lý nhiệm vụ khoa học công nghệ. Các chuyên gia cho rằng cần chuyển từ quản lý theo đầu vào sang quản lý theo kết quả đầu ra, đồng thời áp dụng cơ chế quỹ để nâng cao tính chủ động và hiệu quả sử dụng ngân sách nghiên cứu. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà khoa học và tổ chức nghiên cứu cũng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy sáng tạo.

Bên cạnh đó, vai trò của doanh nghiệp ngày càng được khẳng định trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia tích cực vào quá trình nghiên cứu, đặt hàng công nghệ và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh. Sự tham gia này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả thương mại hóa công nghệ.

Hội thảo cũng đề cập đến việc nâng cao hiệu quả tổ chức hệ thống các cơ sở nghiên cứu, thông qua quy hoạch hợp lý, tập trung nguồn lực và tăng cường phân cấp quản lý. Song song với đó là yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực quản trị khoa học công nghệ, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình phát triển.

Những trao đổi tại hội thảo cho thấy, việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế kết hợp với điều kiện thực tiễn trong nước sẽ giúp Việt Nam từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, từ đó tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

CASIC TỔNG HỢP