Trong bối cảnh thế kỷ XXI, khi lợi thế về tài nguyên và lao động giá rẻ dần suy giảm, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo đang nổi lên như động lực trung tâm cho tăng trưởng. Không còn là lựa chọn riêng lẻ, khởi nghiệp giờ đây trở thành một sứ mệnh phát triển quốc gia, gắn với khát vọng xây dựng một Việt Nam thịnh vượng dựa trên tri thức và công nghệ.

Thông điệp này được nhấn mạnh tại Techfest Hải Phòng 2025, nơi các nhà quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng nhìn nhận lại vai trò của hệ sinh thái khởi nghiệp trong giai đoạn mới. Đổi mới sáng tạo không còn giới hạn trong phòng thí nghiệm mà đã lan tỏa vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội.

Một trong những điểm nổi bật là sự phát triển nhanh của hệ sinh thái startup Việt Nam. Các lĩnh vực như fintech, trí tuệ nhân tạo, giáo dục số, y tế số hay kinh tế tuần hoàn đang trở thành những “vùng tăng trưởng” mới. Điều này cho thấy startup Việt không chỉ gia tăng về số lượng mà còn dần nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh quốc tế.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh và lãnh đạo TP Hải Phòng tham quan các gian hàng tại Techfest Hải Phòng 2025

Theo các báo cáo quốc tế năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam tiếp tục cải thiện thứ hạng toàn cầu, phản ánh sự năng động và tiềm năng phát triển dài hạn. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy nhiều thách thức: tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo còn thấp, nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong nước chưa mạnh, và khả năng mở rộng ra thị trường quốc tế còn hạn chế.

Chính vì vậy, giai đoạn hiện nay được xem là thời điểm cần những đột phá về thể chế để tạo lực đẩy cho startup. Việc ban hành Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 đã mở ra một khung pháp lý mới, trong đó lần đầu tiên đổi mới sáng tạo được đặt ngang hàng với khoa học và công nghệ.

Một loạt giải pháp đang được triển khai nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn. Trong đó, việc hình thành mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo trên toàn quốc sẽ giúp kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu và trường đại học, rút ngắn quá trình chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, việc thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm cấp quốc gia và địa phương được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán vốn cho startup, đặc biệt ở giai đoạn đầu – nơi rủi ro cao nhưng tiềm năng lớn. Đây cũng là bước tiến quan trọng để Việt Nam từng bước hình thành thị trường đầu tư mạo hiểm chuyên nghiệp.

Một điểm đáng chú ý khác là định hướng xây dựng sàn chứng khoán riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Nếu được triển khai, đây sẽ là cú hích lớn giúp startup Việt tiếp cận nguồn vốn rộng hơn và nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp trong hoạt động.

Song song với đó, các chính sách về sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ cũng đang được hoàn thiện theo hướng thúc đẩy thương mại hóa. Khi tài sản trí tuệ có thể được khai thác hiệu quả và sử dụng như một loại tài sản tài chính, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để đầu tư vào đổi mới.

Ở góc độ dài hạn, đổi mới sáng tạo không chỉ là công cụ tăng trưởng mà còn là nền tảng cho phát triển bền vững. Từ việc nâng cao năng suất lao động đến giải quyết các bài toán môi trường, xã hội, công nghệ đang mở ra những hướng đi mới cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Quan trọng hơn, khi doanh nghiệp trở thành trung tâm, người dân trở thành chủ thể và Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện sẽ được hình thành. Đây chính là nền tảng để Việt Nam rút ngắn khoảng cách phát triển và vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong hành trình đó, khởi nghiệp không chỉ là câu chuyện của các startup, mà là tinh thần đổi mới của cả xã hội. Khi mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp đều sẵn sàng sáng tạo và hành động, sức mạnh cộng hưởng sẽ tạo nên bước đột phá thực sự.

CASIC TỔNG HỢP