Tại Diễn đàn Chính sách Đổi mới sáng tạo quốc gia 2025, bức tranh về một hệ sinh thái phát triển mới đang dần hình thành – nơi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Những định hướng chính sách được trình bày không chỉ mang tính vĩ mô mà còn mở ra nhiều cơ hội thực tiễn cho các doanh nghiệp trong quá trình phát triển.

Đại diện Cục Đổi mới sáng tạo trình bày báo cáo chính sách tại Diễn đàn chính sách Đổi mới sáng tạo quốc gia, ngày 01/10/2025

Một trong những thay đổi quan trọng là việc hoàn thiện khung pháp lý, giúp phân biệt rõ giữa nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Nếu nghiên cứu tạo ra tri thức, thì đổi mới sáng tạo là quá trình đưa tri thức đó vào ứng dụng thực tiễn và thương mại hóa – nơi doanh nghiệp đóng vai trò chủ lực.

Cách tiếp cận này mở ra cơ chế linh hoạt hơn về tài chính và quản lý. Các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo có thể được nghiệm thu theo từng giai đoạn, giúp doanh nghiệp giảm áp lực về dòng tiền và rủi ro trong quá trình triển khai.

Song song đó, việc đảm bảo chi ngân sách cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở mức tối thiểu 2% tổng chi hằng năm tạo ra một nguồn lực ổn định. Nguồn vốn này không chỉ phục vụ nghiên cứu mà còn hỗ trợ chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp và hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm.

Chính sách mới cũng khẳng định rõ vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là lực lượng trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Nhiều cơ chế hỗ trợ được thiết kế theo hướng thực tiễn hơn như ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất, tài trợ nghiên cứu – phát triển và cơ chế hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm. Những chính sách này giúp doanh nghiệp rút ngắn quá trình đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một điểm đáng chú ý khác là việc mở rộng các kênh huy động vốn thông qua quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, quỹ địa phương và các công cụ tài chính chuyên biệt. Điều này góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn đa dạng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Bên cạnh đó, mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm hỗ trợ phát triển doanh nghiệp được định hướng xây dựng rộng khắp, đóng vai trò kết nối nguồn lực, hỗ trợ công nghệ và thúc đẩy liên kết trong hệ sinh thái.

Mô hình hợp tác “Ba Nhà” – Nhà nước, Nhà trường và Nhà doanh nghiệp – tiếp tục được xác định là nền tảng cốt lõi. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, Nhà trường cung cấp tri thức và nhân lực, còn doanh nghiệp là nơi triển khai và tạo ra giá trị thực tiễn.

Cách thức quản lý cũng đang chuyển đổi theo hướng hiện đại, từ kiểm soát sang thúc đẩy phát triển. Việc số hóa dữ liệu, minh bạch hóa đánh giá và phân cấp quản lý giúp nâng cao hiệu quả điều hành và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Những doanh nghiệp biết tận dụng chính sách và nguồn lực sẽ có nhiều cơ hội phát triển bền vững và mở rộng thị trường.

Giai đoạn mới đang mở ra với những thay đổi mang tính nền tảng, trong đó đổi mới sáng tạo không chỉ là xu hướng mà trở thành động lực chính cho tăng trưởng kinh tế. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

CASIC TỔNG HỢP