Ngày 22/03/2026, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã ban hành Thông báo kết luận của Tổng Bí thư tại phiên họp chuyên đề về công nghệ chiến lược. Kết luận nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của công nghệ chiến lược trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tự chủ công nghệ và khẳng định vị thế quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại phiên họp chuyên đề

Phiên họp đã đánh giá tình hình triển khai các định hướng liên quan đến công nghệ chiến lược, đồng thời chỉ ra rằng mặc dù đã xác định danh mục các nhóm công nghệ và sản phẩm ưu tiên, nhưng việc tổ chức thực hiện vẫn còn hạn chế, chưa tạo ra chuyển biến rõ rệt và chưa hình thành được các sản phẩm công nghệ chiến lược có tác động thực chất đến nền kinh tế.

Một số điểm nghẽn chính được nhận diện gồm: việc xác định công nghệ chiến lược chưa thực sự gắn với nhu cầu phát triển và cấu trúc kinh tế; cơ chế tổ chức thực thi còn thiếu đầu mối điều phối đủ mạnh và xuyên suốt; vai trò của doanh nghiệp và thị trường trong phát triển công nghệ chưa được phát huy đầy đủ. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy, phương thức triển khai và cơ chế phối hợp.

Trên cơ sở đó, định hướng phát triển công nghệ chiến lược cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế, tiềm năng nội tại và khả năng hình thành chuỗi giá trị. Công nghệ chiến lược không chỉ nhằm phục vụ mục tiêu trước mắt mà còn hướng tới dài hạn, bao gồm nâng cao năng suất, hình thành ngành công nghiệp mới và bảo đảm tự chủ trong các lĩnh vực then chốt.

Việc phân loại công nghệ chiến lược được định hướng theo hai nhóm: nhóm công nghệ đã có thị trường, có khả năng tạo tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế; và nhóm công nghệ nền tảng, công nghệ mới có tính chiến lược lâu dài, gắn với an ninh, quốc phòng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đối với mỗi nhóm, vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu được xác định rõ ràng, trong đó Nhà nước giữ vai trò định hướng, hỗ trợ và tạo thị trường, còn doanh nghiệp là trung tâm triển khai và thương mại hóa sản phẩm.

Kết luận cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cơ chế thực thi, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành. Bộ Khoa học và Công nghệ giữ vai trò đầu mối điều phối, tham mưu và theo dõi chung, đồng thời bảo đảm sự phối hợp liên ngành hiệu quả. Bên cạnh đó, cần thiết lập cơ chế điều phối thống nhất ở cấp Trung ương để tháo gỡ kịp thời các vướng mắc trong quá trình triển khai.

Một nội dung quan trọng khác là tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực trọng điểm, tránh dàn trải, đồng thời ưu tiên đầu tư có trọng tâm, đủ quy mô để tạo ra sản phẩm cuối cùng. Cùng với đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được coi là yếu tố then chốt, bao gồm việc đào tạo, thu hút chuyên gia, tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, cũng như thúc đẩy các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, kết luận cũng yêu cầu rà soát, hoàn thiện danh mục công nghệ chiến lược, xây dựng cơ chế tài chính phù hợp, phát triển các tiêu chuẩn liên quan, và đẩy mạnh đào tạo nhân lực phục vụ các lĩnh vực công nghệ trọng điểm. Việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai cũng cần được thực hiện kịp thời theo thẩm quyền.

Những định hướng và yêu cầu nêu trên thể hiện quyết tâm thúc đẩy phát triển công nghệ chiến lược một cách bài bản, có trọng tâm, gắn với thực tiễn, qua đó tạo nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực công nghệ quốc gia, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

CASIC TỔNG HỢP