Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2244/QĐ-TTg không chỉ mang ý nghĩa về quản lý, mà còn tạo ra một “sân chơi minh bạch” cho hệ sinh thái khởi nghiệp. Lần đầu tiên, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đo lường bằng một hệ tiêu chí cụ thể, giúp startup có cơ sở rõ ràng để định vị năng lực và chứng minh giá trị.

Trong bối cảnh gọi vốn ngày càng cạnh tranh, việc có một bộ tiêu chí quốc gia giống như một “ngôn ngữ chung” giữa startup và nhà đầu tư, nơi mọi giá trị đều có thể được lượng hóa bằng dữ liệu.

Bộ tiêu chí gồm 46 tiêu chí, chia thành 4 nhóm: đầu vào, kết quả, hiệu quả và tác động. Đây chính là khung tham chiếu giúp startup nhìn lại toàn bộ hành trình phát triển – từ nguồn lực ban đầu đến giá trị tạo ra cho thị trường.

Nhóm tiêu chí đầu vào tập trung vào nhân lực và tài chính. Với startup, đây là bài toán về đội ngũ sáng lập, năng lực công nghệ và khả năng huy động vốn. Những doanh nghiệp có nền tảng tốt ở giai đoạn này sẽ có lợi thế lớn khi bước vào các vòng tăng trưởng.

Nhóm tiêu chí kết quả phản ánh khả năng tạo ra sản phẩm và tài sản trí tuệ. Các chỉ số như sáng chế, giải pháp hữu ích hay tỷ lệ thương mại hóa chính là “bằng chứng” cho năng lực đổi mới sáng tạo. Đây cũng là yếu tố quan trọng để startup công nghệ nâng cao định giá khi gọi vốn.

Nhóm tiêu chí hiệu quả lại là góc nhìn mà thị trường quan tâm nhất: sản phẩm có tạo ra doanh thu không, có giúp tăng năng suất hay giảm chi phí không. Đây là giai đoạn mà startup phải chứng minh mình không chỉ “sáng tạo” mà còn “kiếm tiền được”.

Đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

Nhóm tiêu chí tác động mở ra một bức tranh lớn hơn, nơi startup không chỉ là doanh nghiệp mà còn là tác nhân thay đổi xã hội. Các lĩnh vực như kinh tế số, y tế số, năng lượng tái tạo, dịch vụ công trực tuyến… đều là những “mảnh đất màu mỡ” cho các mô hình khởi nghiệp mới.

Đối với startup, đây chính là tín hiệu rõ ràng về xu hướng thị trường. Những doanh nghiệp đi đúng hướng tác động sẽ dễ dàng tiếp cận chính sách hỗ trợ, nguồn vốn và cơ hội mở rộng.

Một điểm quan trọng khác là Bộ tiêu chí không chỉ dùng để đánh giá mà còn để điều chỉnh chính sách. Khi các dữ liệu được thu thập và phân tích, những rào cản về vốn, nhân lực hay cơ chế sẽ dần được tháo gỡ, tạo môi trường thuận lợi hơn cho khởi nghiệp.

Đồng thời, việc chuẩn hóa tiêu chí giúp Việt Nam dễ dàng kết nối với hệ sinh thái toàn cầu. Startup trong nước có thể “nói cùng một ngôn ngữ” với nhà đầu tư quốc tế thông qua các chỉ số minh bạch và có thể so sánh.

Trong dài hạn, Bộ tiêu chí này giống như một “la bàn dữ liệu” giúp startup không đi theo cảm tính, mà phát triển dựa trên đo lường và hiệu quả thực tế. Đây cũng là xu hướng tất yếu của các hệ sinh thái khởi nghiệp trưởng thành trên thế giới.

Việc ban hành Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho thấy một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển: từ hỗ trợ sang dẫn dắt bằng dữ liệu.

Khi startup biết cách tận dụng hệ thống này để tối ưu hoạt động và chứng minh giá trị, cơ hội bứt phá sẽ không chỉ nằm ở ý tưởng, mà ở khả năng tạo ra tác động thực sự cho nền kinh tế và xã hội.

CASIC TỔNG HỢP